Rapport over hypotheekfraude door criminelen al maanden achtergehouden

Vertaald uit het Engels, laatst gecontroleerd op 20 oktober 2026. Lees het oorspronkelijke artikel in het Engels

Criminelen hebben de afgelopen jaren met vervalste documenten tussen de 6.000 en 11.000 woningen in Nederland gekocht. Dat staat in een niet-gepubliceerd rapport in opdracht van de overheid, waarover de NOS bericht. Volgens bronnen van de omroep ligt het rapport al meer dan zes maanden bij het ministerie van Justitie en Veiligheid, terwijl het in maart klaar had moeten zijn.

Wat er gebeurde

NOS Politiek meldt dat criminelen hypotheken krijgen door bij hun aanvraag valse papieren in te leveren. De woningen die ze kopen, gebruiken ze vervolgens voor illegale activiteiten. Het aantal van 6.000 tot 11.000 woningen komt uit een rapport van het Financieel Expertise Centrum (FEC). Het vorige kabinet vroeg het centrum om de “aard en omvang” van hypotheekfraude in Nederland te onderzoeken.

Volgens de NOS draait de fraude om vervalste documenten zoals loonstroken, werkgeversverklaringen, jaarrekeningen en belastingaangiften. Leden van de Tweede Kamer, de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en de beroepsorganisatie van notarissen maken zich al jaren grote zorgen over deze vorm van fraude.

Het onderwerp kwam in de Kamer aan bod tijdens een hoorzitting over ondermijning: georganiseerde misdaad die doordringt in de legale samenleving en economie. NVB-voorzitter Medy van der Laan zei tegen Kamerleden dat de woningen worden gebruikt voor “witwassen, illegale verhuur, arbeidsuitbuiting, drugscriminaliteit en andere vormen van ondermijning”. Volgens haar “komt hypotheekfraude steeds vaker voor”. Ze voegde eraan toe: “Er is uitbuiting, fraude en andere echt verschrikkelijke dingen. En het verstoort de leefbaarheid van een wijk.”

Het probleem is niet nieuw. De NOS wijst erop dat het Financieele Dagblad in 2024 berichtte over een crimineel netwerk dat tussen 2018 en 2023 met frauduleuze aanvragen honderden woningen in de regio Amsterdam kocht. De panden werden onder meer gebruikt om geld en drugs op te slaan en om arbeidsmigranten te huisvesten. Volgens die berichtgeving waren de fraudeurs vooral Bulgaarse arbeidsmigranten, die door administratiekantoren werden ingehuurd om loonstroken te vervalsen. VVD en NSC behoorden tot de partijen die het toenmalige kabinet vragen stelden over de zaak. Ook de partij Pro dringt volgens de NOS al langer aan op maatregelen.

Ook de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) heeft van zich laten horen. Zij wijt het probleem aan “gebrekkige wetgeving” en “beperkte mogelijkheden voor informatie-uitwisseling”.

Waarom dit ertoe doet als u in Nederland woont

De bron noemt verschillende manieren waarop dit inwoners raakt, onder wie de vele internationals die in Nederland huren, kopen of werken.

• Wie een hypotheek aanvraagt, kan te maken krijgen met nieuwe controles. Volgens de NOS willen banken en notarissen het inkomen van een aanvrager kunnen controleren bij de Belastingdienst. Van der Laan zei dat dit geen probleem zou moeten zijn: “We respecteren alle gevoeligheden rond privacy. We willen alleen, als er een aanvraag ligt, nagaan of de informatie die we hebben gekregen klopt.” Als dit mogelijk wordt, kunnen de inkomensstukken die u bij een hypotheekaanvraag inlevert rechtstreeks met de gegevens van de Belastingdienst worden vergeleken.
• Ook huurders en werknemers lopen risico. Volgens de NVB worden de woningen gebruikt voor illegale verhuur en arbeidsuitbuiting. In de Amsterdamse zaak waarover het Financieele Dagblad schreef, werden arbeidsmigranten in de panden gehuisvest. Wie particulier huurt of woonruimte via het werk krijgt, kan te maken krijgen met de praktijken die het rapport beschrijft.
• Wijken merken de gevolgen. Van der Laan zei dat de fraude de leefbaarheid van wijken verstoort, omdat de woningen worden gebruikt voor onder meer drugscriminaliteit en het opslaan van geld en drugs.
• Het is een actueel politiek onderwerp. Meerdere partijen hebben het onderwerp in de Kamer aangekaart. Als u de Nederlandse politiek volgt of in Nederland stemt: dit is een van de thema’s in het bredere debat over georganiseerde misdaad.

Waar u verder op moet letten

De meest directe vraag is wanneer het rapport wordt gepubliceerd. Kamerlid Mutluer van Pro heeft gevraagd het rapport en de aanbevelingen zo snel mogelijk naar de Tweede Kamer te sturen. Volgens de NOS heeft het ministerie het rapport al meer dan zes maanden in handen en wachten partijen al maanden op de bevindingen.

De NOS meldt ook dat er volgende week een Kamerdebat over het onderwerp gepland staat. Let erop of het kabinet de bevindingen van het FEC vóór of tijdens dat debat openbaar maakt, en of het reageert op het verzoek van banken en notarissen om toegang tot inkomensgegevens van de Belastingdienst.

De klachten van de KNB over zwakke wetgeving en beperkte informatie-uitwisseling wijzen erop dat een reactie wetswijzigingen kan inhouden. Of zulke wijzigingen worden voorgesteld, en hoe daarin wordt omgegaan met de privacyzorgen die Van der Laan erkende, is van belang voor iedereen die van plan is een woning in Nederland te kopen.

Bron: NOS Politiek