Waag lanceert Oso.social terwijl registratie voor Wtta-uitleners opengaat

Vertaald uit het Engels, laatst gecontroleerd op 28 oktober 2026. Lees het oorspronkelijke artikel in het Engels

Het Amsterdamse onderzoeksinstituut Waag Futurelab heeft Oso.social gelanceerd. Op dit sociale-mediaplatform bepalen gebruikers zelf wat er op hun tijdlijn verschijnt. Volgens Computable was de lancering een van meerdere technologieberichten deze week. Ook waren er nieuwe registratieregels voor Nederlandse uitleenbedrijven en koppelt een Zwitsers techbedrijf banen aan het gebruik van kunstmatige intelligentie.

Wat er gebeurde

Computable meldt dat Waag Futurelab deze week tijdens de Dutch Design Week de eerste versie van Oso.social heeft gepresenteerd. Het Amsterdamse instituut wil een alternatief bieden voor de platforms van grote techbedrijven, waarvan de algoritmes en de omgang met persoonsgegevens steeds meer kritiek krijgen. Oso.social is gebouwd op open protocollen en moet gebruikers meer zeggenschap geven over hun gegevens en hun tijdlijn. Het platform moet ook voorkomen dat één partij gebruikers naar eigen goeddunken kan weren.

Waag werd opgericht in 1994 en zet zich volgens Computable al dertig jaar in voor een duurzame en eerlijke samenleving. Het instituut onderzoekt de maatschappelijke gevolgen van technologie en ontwikkelt samen met burgers en organisaties alternatieven die uitgaan van publieke waarden. Gebruikers en organisaties kunnen nu meedoen aan een openbare testfase en helpen het platform te bouwen. Een bètaversie staat gepland voor januari.

Hetzelfde nieuwsoverzicht behandelt een verandering die van belang is voor iedereen die via een uitzendbureau werkt. Vanaf 1 november kunnen bedrijven die personeel uitlenen zich aanmelden voor de overgangsregeling van de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta), de nieuwe Nederlandse wet over de toelating van uitleners. Aanmelden kan tot en met 31 december 2026. Bedrijven die zich op tijd registreren en aan de voorwaarden voldoen, mogen personeel blijven uitlenen, ook als hun toelating nog niet rond is. De wet geldt voor uitzendbureaus, detacheerders, payrollbedrijven en organisaties die maar af en toe personeel uitlenen.

Computable haalt de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) aan, die zegt dat een derde van de uitleenbedrijven nog niet op de hoogte is van de nieuwe verplichtingen. Voor de registratie zijn eHerkenning en een Berichtenbox voor bedrijven nodig. In 2027 moeten bedrijven vervolgens toelating aanvragen. Vanaf 2028 riskeren ook opdrachtgevers boetes als zij personeel inhuren via uitleners die niet zijn toegelaten.

Over kunstmatige intelligentie op de werkvloer meldt Computable, op basis van het AD, dat het Zwitserse technologiebedrijf Proton, bekend van ProtonMail en Proton Meet, dreigt met ontslag van medewerkers die niet duidelijk genoeg kunnen laten zien hoe zij AI in hun werk gebruiken. De informatie komt uit een interne memo die het bedrijf op Reddit openbaar heeft gemaakt. Proton voert gesprekken met medewerkers om na te gaan hoe AI in het dagelijkse werk wordt ingezet. Medewerkers moeten concrete voorbeelden geven van toepassingen, resultaten en lessen, en uitleggen hoe hun functie zich ontwikkelt. De gesprekken kunnen leiden tot veranderingen in functies, verantwoordelijkheden en de duur van arbeidscontracten. Proton benadrukt dat het geen verkapte ontslagronde is en zegt op zoek te zijn naar talent dat kan helpen de nieuwe AI-koers vorm te geven.

Twee berichten over bedrijfssoftware maken het overzicht compleet. Op zijn SuiteWorld-conferentie in Las Vegas kondigde Oracle NetSuite AI-agents aan voor zijn ERP-platform, waaronder meer dan 45 SuiteSkills om AI-systemen bedrijfskennis bij te brengen, een SuiteAgent Studio om eigen agents te bouwen en een uitgebreide Ask Oracle-assistent. NetSuite zegt wereldwijd meer dan 44.000 klanten te bedienen. Daarnaast neemt investeerder Main Capital Partners een meerderheidsbelang in 4Allportal, een Duitse leverancier van software voor productinformatie uit Gütersloh met meer dan honderd zakelijke klanten en ruim honderdduizend gebruikers. Main beheert zo’n twaalf miljard euro aan vermogen.

Waarom dit ertoe doet als u in Nederland woont

Voor gebruikers van sociale media. Oso.social is een in Nederland gebouwde optie voor mensen die meer te zeggen willen hebben over hun tijdlijn en hun persoonsgegevens. Omdat het platform in een openbare testfase zit, kunnen inwoners en organisaties zich volgens Computable nu al aanmelden en meehelpen het vorm te geven. Wie zich weleens zorgen heeft gemaakt over het kwijtraken van een account door de beslissing van één bedrijf, vindt de opzet tegen willekeurige blokkades mogelijk relevant.

Voor uitzend- en payrollkrachten. Veel internationals in Nederland werken via uitzendbureaus, detacheerders of payrollbedrijven. De overgangsregeling van de Wtta heeft gevolgen voor de vraag of die bedrijven personeel kunnen blijven plaatsen. Als een derde van de bedrijven de regels nog niet kent, zoals de NAU zegt, is het verstandig uw uitzendbureau te vragen of het zich vóór de deadline van 31 december 2026 gaat registreren.

Voor ondernemers en zzp’ers die personeel inhuren. Bedrijven die via een uitlener personeel inhuren, kunnen vanaf 2028 een boete krijgen als die uitlener geen toelating heeft. Computable wijst erop dat bedrijven met een beslishulp kunnen nagaan of zij onder de Wtta vallen. Voor de registratie zijn eHerkenning en een Berichtenbox voor bedrijven nodig, dus bedrijven die die nog niet hebben, doen er goed aan beide op tijd te regelen.

Voor techwerknemers. De memo van Proton laat zien hoe sommige werkgevers het gebruik van AI gaan meewegen in functioneringsgesprekken. Proton is een Zwitsers bedrijf en Computable meldt niet of het beleid ook geldt voor personeel in Nederland, maar het wijst op een trend die techwerknemers hier in hun eigen baan kunnen tegenkomen.

Waar u verder op moet letten

De bètaversie van Oso.social wordt in januari verwacht. Dan zal blijken of de openbare testfase genoeg gebruikers en organisaties trekt om het platform levensvatbaar te maken. Voor de Wtta gaat de registratieperiode op 1 november open en sluit die op 31 december 2026, waarna in 2027 de aanvragen voor toelating volgen. Werknemers en opdrachtgevers zullen willen zien hoeveel uitleenbedrijven zich op tijd aanmelden. Bij Proton zal de uitkomst van de gesprekken met personeel laten zien of de AI-beoordeling in de praktijk leidt tot functiewijzigingen of ontslagen.

Bron: Computable